Chữa cười hở lợi

Cười hở lợi không phải một bệnh mà là một biểu hiện, và nó có bốn nguồn gốc khác nhau. Nhóm một: mô lợi phát triển quá mức phủ lên thân răng, hoặc răng mọc lên không hoàn toàn nên thân răng lâm sàng ngắn — nhóm này cắt lợi tạo hình là đúng chỉ định và cho kết quả ổn định.

Nhóm hai: xương hàm trên phát triển quá mức theo chiều dọc, khiến cả khối răng và lợi bị đẩy xuống thấp. Nhóm này cắt lợi bao nhiêu cũng không giải quyết được gốc rễ; hướng xử lý thật sự là phẫu thuật chỉnh hình xương hàm mặt.

Nhóm ba: cơ nâng môi trên hoạt động quá mạnh, kéo môi lên cao bất thường khi cười. Nhóm bốn: môi trên ngắn bẩm sinh. Hai nhóm này liên quan đến mô mềm, xử lý bằng tiêm làm giảm hoạt động cơ nâng môi — tác dụng tạm thời, cần lặp lại — hoặc phẫu thuật hạ vị trí bám môi.

Nhiều người đến khám sau khi đã cắt lợi ở nơi khác và thấy hở lợi trở lại sau vài tháng. Gần như luôn cùng một câu chuyện: nguyên nhân thuộc nhóm hai hoặc nhóm ba, nhưng chỉ phần lợi được xử lý.

Giữa mào xương ổ răng và đáy rãnh lợi luôn tồn tại một dải mô bám dính có chiều cao tương đối hằng định, khoảng 2 đến 3mm. Dải mô này là hàng rào sinh học ngăn vi khuẩn đi từ khoang miệng xuống xương, và cơ thể bảo vệ nó rất quyết liệt.

Nếu cắt lợi lấn vào vùng đó mà không điều chỉnh mào xương tương ứng, cơ thể sẽ tự tái lập khoảng cách bằng một trong hai cách: mô lợi mọc trùm trở lại như cũ, hoặc xương tiêu đi để nhường chỗ. Cách một là tái phát, cách hai là mất xương vĩnh viễn kèm viêm mạn tính ở viền lợi.

Đây là lý do phải chụp phim đo mào xương trước khi cắt, và là lý do một số ca cần kéo dài thân răng có mài xương chứ không thể chỉ cắt phần lợi. Khác biệt giữa hai kỹ thuật này không nằm ở giá — nó nằm ở chỗ kết quả có giữ được sau 5 năm hay không.

Một cung cười hài hòa tuân theo vài quy tắc đo được: đỉnh viền lợi của răng cửa giữa và răng nanh nằm ngang nhau, viền lợi răng cửa bên nhô xuống thấp hơn khoảng 0,5 – 1mm, và tỷ lệ chiều rộng trên chiều cao thân răng cửa giữa nằm quanh mức 75 – 85%.

Vì vậy quy trình đúng bắt đầu bằng đo đạc: đo chiều dài thân răng lâm sàng từng chiếc, xác định vị trí đường nối men-xê măng, rồi vẽ đường viền mục tiêu trước khi chạm laser vào mô. Không phải cắt đến đâu nhìn đến đó.

Với ca thân răng vốn đã ngắn, chỉ cắt lợi sẽ cho răng dài ra nhưng tỷ lệ vẫn chưa cân đối. Những ca này cần lên kế hoạch đồng bộ ngay từ đầu: tạo hình viền lợi trước, chờ mô ổn định 4 – 6 tuần, rồi mới làm Veneer hoặc bọc sứ theo đúng đường viền mới.