Lấy cao răng bao lâu một lần? Có làm răng yếu đi không

Cao răng hình thành thế nào và vì sao bàn chải bó tay

Mảng bám mềm hình thành trên bề mặt răng trong vòng vài giờ sau khi ăn, gồm vi khuẩn và các sản phẩm của chúng gắn với nhau trong một màng sinh học. Ở giai đoạn này bàn chải và chỉ nha khoa lấy đi được dễ dàng.

Nếu không được làm sạch, khoáng chất canxi và phosphat trong nước bọt lắng đọng vào màng sinh học đó. Quá trình khoáng hoá bắt đầu rõ từ khoảng ngày thứ hai đến thứ tư và tiếp tục cứng lại trong nhiều tuần. Kết quả là một lớp bám chặt vào men răng mà bàn chải không còn tác dụng.

Cao răng có hai loại theo vị trí. Cao trên lợi thường vàng nhạt, nhìn thấy được, tập trung nhiều ở mặt trong răng cửa dưới và mặt ngoài răng hàm trên — đúng những vị trí gần ống tuyến nước bọt. Cao dưới lợi màu nâu sẫm hoặc đen, nằm trong túi lợi, không nhìn thấy khi soi gương và chỉ phát hiện được bằng thăm dò hoặc phim. Loại thứ hai mới là loại gây tiêu xương.

Vì sao răng thấy lung lay và ê buốt sau khi lấy

Đây là hiểu lầm phổ biến nhất về nha khoa, và nó có lý do rất rõ ràng.

• Cao răng bám dày quanh cổ răng hoạt động như một lớp nẹp giả, nối các răng lại và che đi phần chân răng đã bị tiêu xương do viêm nha chu. Lấy lớp đó đi thì tình trạng thật lộ ra — răng không lung lay thêm, nó vốn đã lung lay từ trước
• Phần cổ răng lâu nay bị cao răng che phủ nay tiếp xúc trực tiếp với nóng, lạnh và không khí nên ê buốt vài ngày rồi quen dần
• Khoảng trống giữa các răng rộng hơn vì phần cao răng lấp giữa đã được lấy đi, tạo cảm giác răng thưa ra
• Nướu có thể chảy máu nhẹ trong một hai ngày, vì mô đang viêm sẵn và vừa bị chạm vào

Để cao răng lại không giúp răng chắc hơn. Nó chỉ che đi vấn đề trong khi vi khuẩn trong lớp cao dưới lợi tiếp tục phá huỷ xương ổ răng — và xương mất đi thì không tự mọc lại.

Lấy cao răng có làm mòn men răng không

Đầu siêu âm rung ở tần số cao và phá vỡ liên kết giữa khối cao răng và bề mặt men, kèm tia nước làm mát và rửa trôi mảnh vụn. Thao tác đúng là đưa đầu máy song song với bề mặt răng, lướt nhẹ, không tì.

Men răng có độ cứng cao hơn nhiều so với khối cao răng, nên khi thao tác đúng thì lực rung tác động chọn lọc lên cao răng. Mòn men chỉ xảy ra khi tì đầu máy vuông góc vào răng, giữ quá lâu tại một điểm, hoặc dùng công suất cao không cần thiết. Đó là vấn đề kỹ thuật của người thực hiện chứ không phải bản chất của phương pháp.

Một dấu hiệu để nhận biết: sau khi lấy cao răng, bề mặt răng nên được đánh bóng bằng chổi và bột đánh bóng. Bước này làm nhẵn lại các vi rãnh, khiến mảng bám lâu quay lại hơn. Bỏ bước đánh bóng là cắt giảm quy trình khá phổ biến.

Bao lâu một lần là hợp lý

• Người khoẻ mạnh, vệ sinh tốt, nướu không chảy máu: 6 tháng một lần
• Người hút thuốc, uống nhiều trà hoặc cà phê: 3 – 4 tháng
• Người đang niềng răng mắc cài: 3 tháng, vì mắc cài giữ mảng bám rất mạnh và vùng quanh mắc cài rất khó chải
• Người đã được chẩn đoán viêm nha chu: theo lịch bác sĩ chỉ định, thường 3 tháng và có thể kèm làm sạch gốc răng
• Người có bệnh tiểu đường: 3 – 4 tháng, vì đường huyết cao và viêm nha chu tác động qua lại làm nặng lẫn nhau
• Phụ nữ mang thai: nên kiểm tra trong tam cá nguyệt thứ hai, giai đoạn nướu dễ viêm do thay đổi nội tiết
• Người có cầu răng, Implant hoặc hàm giả tháo lắp: 6 tháng, chú ý làm sạch vùng dưới nhịp cầu và quanh trụ Implant

Lấy quá dày cũng không mang lại lợi ích. Khi chưa hình thành cao răng mới thì thủ thuật không có gì để làm, và việc tác động lặp lại lên cổ răng là không cần thiết.

Khi nào lấy cao răng thông thường là chưa đủ

Nếu bác sĩ đo túi lợi sâu trên khoảng bốn milimét, hoặc phim cho thấy đã tiêu xương ổ răng, thì lấy cao răng thông thường chỉ xử lý được phần trên lợi.

Trường hợp này cần làm sạch gốc răng — dùng dụng cụ chuyên dụng đưa xuống dưới lợi để lấy cao răng bám trên bề mặt chân răng và làm nhẵn lại bề mặt đó. Thủ thuật thường chia theo vùng, thực hiện dưới gây tê, và cần đánh giá lại sau bốn đến sáu tuần.

Đây là lý do nên hỏi kết quả đo túi lợi thay vì chỉ hỏi giá lấy cao răng. Hai thủ thuật khác nhau về bản chất và không thay thế được cho nhau.

Sau khi lấy cao răng nên làm gì

• Dùng kem đánh răng chống ê buốt chứa Potassium Nitrate trong 1 – 2 tuần nếu thấy nhạy cảm
• Tránh đồ quá nóng, quá lạnh và thực phẩm sẫm màu trong 24 giờ đầu, khi bề mặt răng vừa được làm sạch còn dễ bám màu
• Bắt đầu dùng chỉ nha khoa hằng ngày nếu chưa có thói quen — đây mới là thứ quyết định lần lấy cao răng sau cách bao xa
• Chải răng đúng cách, nghiêng bàn chải 45 độ về phía viền lợi thay vì chải ngang mạnh
• Nếu nướu chảy máu kéo dài quá 3 ngày, cần quay lại đánh giá tình trạng nha chu chứ không coi là bình thường