Dán sứ Veneer bền được bao lâu? Bốn kiểu hỏng và cách phòng

Con số thật là bao nhiêu

Với sứ thuỷ tinh ép và kỹ thuật dán đúng chuẩn, tuổi thọ thường gặp là mười đến mười lăm năm. Nhiều ca vượt xa con số đó, và cũng có ca hỏng sau hai năm. Khoảng chênh lệch lớn như vậy cho thấy con số này không do vật liệu quyết định.

Veneer là một lớp sứ dày khoảng nửa milimét, mỏng hơn một chiếc móng tay. Bản thân nó rất dễ vỡ khi cầm trên tay. Nó chỉ trở nên bền khi được dán lên men răng bằng liên kết hoá học — lúc đó miếng sứ và răng thật hoạt động như một khối. Toàn bộ độ bền nằm ở chất lượng của liên kết đó, chứ không nằm ở độ cứng của miếng sứ.

Đây là lý do một câu hỏi quan trọng hơn cả việc chọn hãng sứ: phần răng nhận Veneer còn men hay đã lộ ngà. Keo dán bám vào men rất tốt và bám vào ngà kém hơn nhiều. Ca mài sâu chạm ngà trên diện rộng luôn có tuổi thọ thấp hơn ca giữ được men, dù dùng cùng một loại sứ.

Bốn kiểu hỏng và nguyên nhân tương ứng

Veneer không hỏng theo một kiểu duy nhất. Phân biệt được kiểu hỏng thì biết ngay vấn đề nằm ở đâu và lần làm lại có tránh được không.

Ba kiểu đầu xử lý được bằng cách làm lại miếng dán. Kiểu thứ tư mới đáng lo, vì lúc đó phải điều trị sâu răng trước, và nếu mô răng mất nhiều thì Veneer không còn là lựa chọn phù hợp nữa — phải chuyển sang mão sứ toàn phần.

Nghiến răng — nguyên nhân phá Veneer nhanh nhất

Người nghiến răng ban đêm tạo ra lực lớn hơn nhiều lần lực nhai bình thường, kéo dài hàng giờ và lặp lại mỗi đêm. Không lớp sứ mỏng nào chịu được điều đó vô hạn.

Vấn đề là phần lớn người nghiến răng không biết mình nghiến, vì nó xảy ra trong lúc ngủ. Dấu hiệu nhận ra được khi soi gương: rìa cắn răng cửa phẳng đều như bị mài, mặt nhai răng hàm mòn lõm, đôi khi có đường trắng ở niêm mạc má ngang tầm khớp cắn. Buổi sáng thấy mỏi cơ hàm hoặc đau vùng thái dương cũng là dấu hiệu.

Nghiến răng không phải chống chỉ định tuyệt đối của Veneer, nhưng nó bắt buộc đi kèm máng nhai đeo ban đêm sau khi hoàn tất. Bác sĩ không hỏi về thói quen nghiến răng trước khi lập kế hoạch là đã bỏ qua yếu tố rủi ro lớn nhất của ca.

Những thói quen rút ngắn tuổi thọ Veneer

• Dùng răng cửa cắn xé đồ dai và cứng: mực khô, sụn, đá viên, vỏ bánh mì cứng — đúng vùng răng có Veneer
• Dùng răng thay kéo: cắn chỉ, xé bao bì, mở nắp chai
• Cắn móng tay hoặc cắn bút — lực nhỏ nhưng lặp lại rất nhiều lần, gây nứt mỏi vật liệu
• Bỏ chỉ nha khoa ở vùng có Veneer vì sợ bong: đây là hiểu lầm, chính việc bỏ chỉ mới gây hở viền và sâu răng bên dưới
• Chải ngang mạnh bằng bàn chải cứng, làm tụt lợi và lộ dần đường ranh giới giữa sứ và răng thật
• Bỏ lịch lấy cao răng định kỳ, khiến vấn đề ở viền chỉ được phát hiện khi đã muộn

Khi nào phải thay và thay có khó không

Thay Veneer không giống tháo một miếng dán. Miếng sứ đã liên kết hoá học với men nên bác sĩ phải mài bỏ nó bằng mũi khoan, và trong quá trình đó rất khó tránh lấy đi thêm một phần mô răng. Mỗi lần làm lại, lượng men còn lại giảm đi.

Đó là lý do thực sự khiến việc chọn đúng ngay từ lần đầu quan trọng đến vậy, hơn là chuyện chênh lệch giá giữa các dòng sứ. Ca làm lại lần hai thường vẫn tốt; tới lần ba thì men còn quá ít và phương án hợp lý thường là chuyển sang mão sứ.

• Nên thay khi viền sẫm màu rõ, hoặc thấy gợn khi đưa móng tay qua ranh giới sứ và răng
• Nên thay khi sứ nứt, dù chưa vỡ — vết nứt là đường vào của vi khuẩn
• Nên kiểm tra lại khi lợi vùng đó sưng đỏ kéo dài không cải thiện sau khi vệ sinh kỹ
• Không cần thay chỉ vì màu răng thật xung quanh sáng lên hoặc sẫm đi nhẹ theo thời gian; trước hết nên cân nhắc điều chỉnh màu răng thật